ანა ფრანკის დღიური

ამ ჩანაწერის გაკეთება დიდი ხანია მინდოდა, მერე გადამავიწყდა და ამას წინათ საინფორმაციო გამოშვებაში ნანახმა გამახსენა.

ჩემი ერთ-ერთი უსაყვარლესი წიგნი არის  ”ანა ფრანკის დღიური”. 13 წლის გოგონას ასე განვითარებული, ჩამოყალიბებული აზროვნება და წერის სტილი ჰქონდეს იშვიათია. მან ზუსტად იცოდა რა უნდოდა ცხოვრებაში, რომ გაიზრდებოდა რა უნდა ეკეთებინა და რის მიღწევას აპირებდა. ჩემი აზრით ანა ფრანკის დაღუპვით მსოფლიომ გამორჩეული ქალი დაკარგა. მასში იგრძნობოდა ფემინისტური ელემენტები, ძლიერი ქალის ხასიათი. ანას არ დაუკარგავს თავი როცა ორი წლის განმავლობაში ოთხ კედელს შუა იყო გამოკეტილი და ფარდის გაწევის უფლებაც კი არ ჰქონიათ.

ამ გოგონას ოჯახმა თავის თავზე გადაიტანა მეორე მსოფლიო ომის სიმძიმე, გერმანიიდან გამოქცეულებმა თავი ჰოლანდიას შეაფარეს, სადაც სხვენში ცხოვრობდნენ გამოკეტილები სხვა ოჯახთან და კბილის ექიმთან ერთად, ანუ სულ 8 ადამიანი.  მე არ მოგიყვებით თუ რა საშინელ ყოფაში იქნებოდნენ ეს ადამიანები, როგორ იმალებოდნენ რომ გესტაპოს არ შეემჩნიათ, რა საძაგლობას ჭამდნენ. ამ ყოფაში ანამ მაინც მოახერხა და იპოვა პირველი სიყვარული, არ შეუწყვეტია სწავლა-განათლების მიღება და წიგნების კითხვა, წერდა თავის დღიურს, რომელსაც ”კიწი” დაარქვა და თავის საუკეთესო მეგობრად გაიხადა.

ებრაელების ოჯახს ჰოლანდიელები ეხმარებოდნენ, ესენი იყვნენ: ელი ვოსენი, მიპ და ჰენკ ვან სანტენები, კრალერი და კოოპჰოისი. ბოლოს როცა გესტაპომ აღმოაჩინა მათი ადგილსამყოფელი არც ეს პიროვნებები დაინდო და ბანაკებში გაამწესა. თუმცა ისინი დაუბრუნდნენ თავიანთ ოჯახებს.

ანა თავის დღიურს  1942 წლის 12 ივნისიდან 1944 წლის 1 აგვისტომდე აწარმოებდა. 2 წელი იგი იტანდა სულის შემხუთველ მდგომარეობას, მეზობლების ჩხუბს.  ძნელია იმაზე ლაპარაკი თუ ვინ გახდებოდა იგი ცოცხალი რომ გადარჩენილიყო, მაგრამ სამწუხაროდ გესტაპომ მათი სამალავი აღმოაჩინა და ისინი ბანაკში წაიყვანა. ანას ცხოვრების წაკითხვისას თვალწინ დამიდგა ჩემი უსაყვარლესი ფილმი პოლანსკის ”პიანისტი”.

ანა ფრანკი ბერგენ-ბელზენის საკონცენტრაციო ბანაკში გარდაიცვალა, მარტში, ჰოლანდიის განთავისუფლებამდე ორი თვით ადრე.

ხოდა ამას წინათ ვნახე რომ 80 წლის ასაკში (მემგონი უფრო მეტის იყო) გარდაიცვალა ერთ-ერთი პიროვნება ვინც ამათ ეხმარებოდა. მინდა ვთქვა რომ არსებობს ანა ფრანკის მუზეუმი ამსტერდამში, სადაც ინახება ანას დღიური. ამსტერდამში თუ მოვხვდი ოდესმე აუცილელბად მოვინახულებ

აი ესეც ანას სურათი

Gabriel Garcia Marquez გაბრიელ გარსია მარკესი

სულ პატარა ვიყავი, დაახლოებით 5 წლის როცა დედამ ინგლისურზე შემიყვანა, მაგრამ მაშინვე ვიცოდი რომ ჩემთვის ყველაზე სასურველი ენა ესპანური იყო. არ ვიცი სად მქონდა მათი ლაპარაკი გაგონილი, ან მქონდა კი რომ საერთოდ? მაგრამ დღემდე ჩემთვის ესპანეთი და ყველაფერი ესპანური ცალკე სამყაროა. გვიან ასაკში დავიწყე კდიევაც ამ ენის შესწავლა, საკმაოდ რთული გრამატიკა აქვს, მაგრამ ისეთი სასიამოვნო სალაპარაკოა, თითქოს მღერიო სამწუხაროდ ჩემი სიზარმაცის გამო დავანებე თავი, ძალიან მინდა, რომ კვლავ განვაგრძო.

ასე, რომ სულაც არაა გასაკვირვი რომ ესპანურენოვანი მწერლები მიყვარს. დღეს დავწერ ისეთ პიროვნებაზე, რომელსაც უამრავი თაყვანისცემელი ჰყავს უკვე მრავალი წელია მსოფლიოში, ესაა კოლუმბიელი მწერალი-გაბრიელ გარსია მარკესი.

ამ წიგნს ძალიან საინტერესო შესავალს უკეთებს მარკესთან დაახლოებული პირი-დავით პაპავა-გურჯი. მხოლოდ მას მისცა უფლება რომ დაედგა ”მარტოობის ასი წელი”. დამეთანხმებით ეს უდიდესი პრივილეგიაა.

არ მინდა მის ბიოგრაფიაზე ვწერო, მე ვერაფერს ახალს აღმოვაჩენ და ტყუილად თავს შეგაწყენთ, გუგლში მაგაზე მეტს რას იპოვით.  ამ ჩანაწერში არც მის შედევრ ”მარტოობის ას წელიწადზე” ვილაპარაკებ, უბრალოდ გეტყვით, რომ გამომცემლობა ინტელექტმა, რომელიც ნობელის პრემიის მფლობელი მწერლების წიგნებს გამოსცემს წარმოგვიდგინა მარკესის მოთხრობები, სადაც შესულია 13 მოთხრობა და 1 რომანი, რომელზეც მინდა განსაკუთრებული ყურადღება გაგიმახვილოთ.  ”სიყვარულსა და სხვა დემონებზე” მისტიკური ნაწარმოებია, ძალიან კარგად და სინტერესოდ იკითხება. ამ რომანს ერთი ძალიან საინტერესო მოვლენა უდევს საფუძვლად. 1949 წელი იდგა, იმ დროს გაბრიელი პირველ ნაბიჯებს დგამდა ჟურნალისტიკაში. 26 ოქტომბერს ძველი მონასტერი, რომელიც საავადმყოფოდ იყო გადაკეთებული უნდა დაენგრიათ სასტუმროს აშენების მიზნით, ხოლო აკლდამაში ჩასვენებული გვამები ამოეღოთ და პატივით გადაესვენებინათ სასაფლაოზე. როდესაც მთავარი საკურთხევლის მესამე ნიშში მდებარე აკლდამას სახურავი ახადეს, იქიდან ბრინჯაოსფერი თმები გადმოიღვარა, საბოლოოდ თმის სიგრძე 22 მეტრი და 11 სანტიმეტრი აღმოჩნდა, რომელსაც პატარა ბავშვის თავის ქალა მოჰყვა, ხოლო ქვაზე მხოლოდ მისი სახელი იყო ამოტვიფრული-სიერვა მარია დე ტოდოს ლოს ანხელეს. ამ ფაქტს შეესწრო გაბრიელი, რომელსაც ბავშვობაში ბებიისაგან გაგეგო პატარა მარკიზას ამბავი, გრძელი თმა რომ ჰქონია, გრძნეულად თვლიდნენ, ძაღლს დაუკბენია და ცოფით გარდაცვლილა. სწორედ ამაზე ააგო მან თავისი ძალიან საინტერესო რომანი სევდიანი, ტრაგიკული სიყვარულის ამბავით და დასასრულით. პატარა გოგონაზე რომელსაც არ განუცდია მშობლების სითბო, იპოვა აკრძალული სიყვარული აბატთან, თვლიდნენ ჯადოქრად და მისგან ეშმაკის განდევნა უნდოდათ. გირჩევთ რომ აუცილებლად წაიკითხოთ, ვისაც აქამდე არ მიგიწვდებოდათ ხელი. დასკვნა კი თქვენ გამოიტანეთ მართლა იყო თუ არა მასში რამე მისტიური და ჯადოქრული.

რაც შეეხება მოთხრობებს, მათგან გამოვარჩევდი ”შენი სისხლის კვალი თოვლზე”, სადაც მოთხრობილია ახალდაქორწინებულ წყვილზე რომელთა თაფლობის თვე მოულოდნელად სრულდება. მე პირდადა ეს მომეწონა ყველაზე მეტად.

როცა კითხულობ მოთხრობებსა თუ რომანს, რომც არ იცოდე ვინაა ამ წიგნსი ავტორი მაშინვე მიხვდები წერის ლაღი, საინტერესო, ჩამათრეველი მანერით, რომ ეს ხომ მარკესია.

კამილო ხოსე სელა

   სიმართლე რომ ვთქვა ბლოგის წერის იდეა ორი ადამიანიდან გამომდინარე მომივიდა თავში, ესენი არიან თათა (  taa.ge )  და  დოდკა  ( dodka.ge ). ფორუმზე მათ სიგნატურებში თავიანთი ბლოგის მისამართები ეწერათ, მე მაგ დროს ფეხმძიმედ ვიყავი, უამრავი თავისუფალი დრო მქონდა და მათი კითხვით ხშირად ვირთობდი თავს. თავიდან არანაირი სურვილი არ გამჩენია მეც იგივე საქმე მეკეთებინა, მაგრამ თომა როცა მეყოლა რატომღაც გადავწყვიტე  გამეკეთებინა ჩემი საკუთარი ბლოგი, თავიდან ვიფიქრე, რომ ჩემს პირად ცხოვრებაზე მეწერა, მაგრამ ათასი იდეა მომივიდა თავში, რომლებსაც ნელ_ნელა განვახორციელებ, ნელ_ნელა იმიტომ რომ ჯერ მეგობრების დამატებაც კი არ ვიცი აქ როგორ უნდა ამდენი ხანი იმიტომ დავტოვე ბლოგი რომ პატარა ძალიან ავად მყავდა და ვერაფერს ვერ ვუდებდი გულს, იმედია დღეიდან ამოვქოქავ აქაურობას.

           ამ რამდენიმე ხნის წინ პარნასში ვიყავი შესული, რაიმე ინგლისური მოთხრობების შეძენა მინდოდა, რადგან ასე უსაქმურად რომ ვარ არ მინდა ჩემი ინგლისურის ცოდნა დავიწყებას მიეცეს, სერიოზულად ვნერვიულობ ამ საკითხზე. თაროებზე შემოდებულ წიგნებს ვათვალიერებდი და წავაწყდი გამომცემლობა ”ინტელექტის” წიგნების სერიას, რომლებიც ნობელის პრემიის ლაურეატების მიერაა დაწერილი. ალბათ უამრავ თქვენგანს ექნება წაკითხული, მაგრამ მინდოდა მეც დამეწერა ჩემი აზრი, ან ერთად განგვეხილა ესა თუ ის წიგნი, ანდა იქნება ვინმემ არ იცოდა მათ შსახებ არაფერი და ამ ჩანაწერით სასარგებლო ინფორმაციას მიიღებს ( თუმცა ეჭვი მეპარება ჩემს ბლოგს ჩემს გარდა ვინმე კითხულობდეს)

   დავიწყებ ესპანელი მწერლით, ესაა_კამილო ხოსე სელა, რომელიც დაიბადა 1916 წელს გალისიაში, პროვინციულ ქალაქ ირია-ფლავიაში. არ დავიწყებ მისი ბიოგრაფიის წერას, იმიტომ რომ ინტერნეტში არის ამაზე ინფორმაცია და წიგნის დასაწყისშიც მოთხრობილია, თუმცა მოკლე მონახაზს გავაკეთებ. კამილოს პირველმა რომანმა ” პასკუალე დუარტეს ოჯახი”, შოკში ჩააგდო ესპანეთი. რომანში მდორედ მოედინება სისხლი. მკველობის გარკვეულმა სცენებმა დიდი გავლენა მოახდინა ჩემზე, ყველაზე მეტად კი როცა პასკუალე საკუთარ დედას კლავს. სიამოვნებით გადავიღებდი ამ რომანზე ფილმს. წარუშლელი შთაბეჭდილება დატოვა ასევე პასკუალეს ძმის სიკვდილმა, რომელსაც ზეთის ქოთანში ჩამხრჩვალს იპოვნინ, ასევე როცა მისი პირველი შვილი დედას მუცელშივე მოუკვდება, ხოლო მეორეს პირქარი ”წაართმევს”.

   ხოსე სელას ამ წიგნში ”პასკუალე დუარტეს ოჯახის” გარდა ასევე შედის  18 მოთხრობა, რომელთაგანაც გამოვყოფდი  ”მესიათა კლუბს”, სადაც ბოლოში ჩანს თუ რას შვრება ნოსტალგია, საკუთარი მიწის ყივილი როგორ აბრუნებს ადამიანს სამშობლოში.  ”ფლერ დ’ორჟანი_უმანკოებისა და სევდის ყვავილები”_ საწყალია ის ვინც კვდება, ზემოთ დარჩენილი ადამიანები კი მაინც განაგრძობენ ცხოვრებას მიუხედევად მწუხარებისა, და ნელ_ნელა ივიწყებენ მკვდრებს  და    ” პიო ბაროხა სამოცდათვრამეტი წლის მიჯნაზე”_აქედან მაქვს აღებული ჩემი ბლოგის სათაური.

  კამილო ხოსე სელამ ნობელის პრემია 1989 წელს აიღო. არ ვიცი რამდენად სწორად გადმოგეცით, მაგრამ გირჩევთ ამ წიგნის წაკითხვას.

შემდეგში მომდევნო ნობელიანტის შესახებ დავწერ.